( يس ) فرمود وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحابَ الْقَرْيَةِ تا آنجا كه فرمود إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ خامِدُونَ يا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لا يَرْجِعُونَ . پس اوّل تهديد اهل زمان خاتم ( ص ) نمود به ذكر عذاب دنيا ، بعد فرمود وَ آيَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ . . . وَ آيَةٌ لَهُمُ اللَّيْلُ . . . وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ 100 كه بيان آيات آفاق و انفس است . عنوان [ بيان آيه انزل من السّماء ماء ] قال تعالى أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ . 101 يعنى ، و هو العالم ، از سماء الوهيت ماء وجود جارى شد و قوابل اوديه به قدر حوصله جارى شدند در بروز كمالات ، اين بيان قوس نزول ، و بعد نار و شعله‌هائى كه از ارباب انواع بر طلسمات اجسام و افراد تابيده شد كم كم در مقام تصفيه و ترقى برآمدند ، پس بعضى به مقام حليهء تقرّب رسيدند و مقرّب شدند و بعضى به منزلهء متاع و ضروريات اسباب كه همه فداى حليهء تقرّبند رسيدند و ابرار و نيكان شدند و باقى هر چه ماند كف باطل است ، چه در نزول و چه در صعود . پس به جهت آنكه لازمه آب كف است كه به هدر مىرود و لازمهء فلزّات جرم و زنگ است كه ضايع مىشود ، خدا منع تكميل آب و فلزات نمىكند چنانچه اهل صنعت نمىكنند ، بلكه تركش قبيح است نه فعل . اين است كه فرمايند ترك خير كثير به جهت شرّ قليل جايز نبود . و از اينجا است كه صدر المتألهين ( قدس سره ) معادى از براى هيولى و زمان و حركت و جسم مطلق قائل نيست ، گويد بالمرّه باطل و معدوم شوند پس از آنكه هر چه حليه و متاع بود از ايشان بيرون آورند . و كفّار را بحثى نشايد ، چه ايشان به اختيار خود فلز خود را به زنگ كفر و معاصى به موريانه دادند و از قابليت حليه و متاع انداختند كما لا يخفى على العدليّه ، فافهم و تدبّر . و قول حلية او متاع دلالت كرد كه متاع چيزى است كه به جهت رفع احتياج به كار برند ، اگر چه بىلذت نباشد . پس از اطلاق متاع بر دنيا مثل وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مَتاعٌ 102 و مثل فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ 103 ظاهر شد كه دنيا همه رفع